سال نو مبارک

سال نو مبارك

سال 1384 با تمام فراز و نشيبهايش با پايان رسيد و سال 1385 آغاز شد، ولي آيا اين آغاز و آن پايان به واقع رويدادي پر اهميت است؟

واقعيت اين است كه اين نقطه گذاري ها و فاصله گذاري ها، مقاطعي قرار دادي است كه خود انسانها ايجاد كرده اند؛ ولي از اين مقاطع مي توان فوائد و بهره هاي بسياري را كسب كرد.قطعه قطعه كردن زمان، موقتاً بي نهايت بودن آن را به فراموشي مي سپرد و اين فرصت را ايجاد مي كند كه در يك زمان تعيين شده، داراي آغاز و پايان معين، برنامه ريزي كنيم، اقدام كنيم و ارزيابي كنيم.ولي اين مقاطع قراردادي تعيين شده تنها زماني مي تواند شكل واقعي به خود بگيرد كه رابطه خود را با مقاطع قبلي و بعدي خود برقرار نگاه دارد.

سال 1385 زماني شكل واقعي خود را مي يابد و داراي معنا مي شود كه با سال 1384 و 1386 پيوند بخورد و تداوم يكي در ديگري باشد.

پس نكته اول اينكه از گذشته به آينده پلي باید زد و با پايان يك سال همه چيز را پايان يافته تلقي نكرد.

تفاوت اصلي سالهاي شمسي با ساير تاريخهاي تعيين شده بشري، پيوند خوردن آن با واقعيت هاي طبيعت است، ويژگي اي كه هيچيك از تاريخهاي ديگر دار نيستند.تغيير نو سال شمسي در عين حال همراه تغيير فصل است و آن هم تغيير فصلي معني دار! يعني پايان زمستان و آغاز بهاري ديگر.تداوم و استمرار در چرخه نوين و بدون شك در سمت و سويي كامل تر.

پس نكته دوم  ، پيروي از سنت طبيعت است؛ زمستاني را به بهار تبديل كنيم و تغييرات را به سوي كمال و زيبايي رهنمون سازيم.

با آروزي شادكامي و موفقيت های بسیار براي دوستان در سال جدید.

منابع نت

در پاسخ دوست گرانقدري كه دانشجوي صنايع دانشگاه كرمانشاه هستند و در قسمت نظرات وبلاگ خواستار معرفي منابعي براي نت بودند چون آدرس ايميل ايشان را نداشتم در همينجا به ذكر چند منبع مي پردازم، و البته سعي بر آن كردم تا موارد اشاره شده متناسب با مباحث دانشگاهي نيز  باشند.

- برنامه ريزي نگهداري و تعميرات تاليف استاد گرانقدر علي حاج شير محمدي.

- نگهداري و تعميرات بهره ور فراگير از انتشارات موسسه مهندسين نگهداري و تعميرات ژاپن، ترجمه : علي حاج شير محمدي.

- استراتژي نگهداري و تعميرات – نظام الدين فقيه (مباحث تئوري نت- رياضيات مهندسي و مدلهاي تعويض)

- نگهداري و تعميرات ترجمه توسط گروه صنايع جهاد دانشگاهي دانشگاه شريف.

- نگهداري و تعميرات بهره‌ور فراگير توسط جناب مهندس رستمي كه در چند جلد در حال تدوين مي باشد.

و منابع قابل استفاده در اينترنت.

با توجه به مشغله و سفري كه در پيش دارم سعي نمودم تا پاسخ را در آخرين دقايق پيش از سفر پست كنم و پاسخ دوست عزيز ديگري كه در رابطه با نرم افزارهاي نت خارجي سوالي مطرح نموده بودند را نيز در دست تدوين دارم و انشاا... در اولين فرصت آن را در وبلاگ قرار خواهم داد.

از دوستان عزيز نيز تقاضا دارم  منابع ترجمه شده و كتاب هاي تاليفي ديگر را در اين زمينه   معرفي نمايند.

 

جناب مهندس برزگر بصورت جامع و کامل تر فهرست کتب و منابع نت را در وبلاگ خود قرار داده اند که علاقه مندان می توانند توسط لینک زیر به آن مراجعه نمایند.

www.bcmm.blogfa.com

سمینار احیا گری مکانیکی در نگهداری و تعمیر تجهیزات

 سمینار یک روزه احیا گری مکانیکی در نگهداری و تعمیر تجهیزات :

امروز در واحد آموزش شرکت ملی نفت ابران – مناطق نفت خیز جنوب، سمیناری یک روزه در رابطه با نگهداری و تعمیرات و تکنولوژی نوین احیاگری مکانیکی برگزار شد که در اینجا چکیده ای از مطالب ارائه شده در آن را می آورم.

 

بحث اصلی سمینار در رابطه با بهره گیری از تکنولوژی نوین احیاگری مکانیکی (Revitalization) بود که با مقدمه زیر آغاز شد:

 

• تفکر  جایگزینی به جای تعمیر (Replacement) : در این تفکر از تجهیز در طول دوره عمر آن بهره برداری شده و به محض خرابی، تعویض و جایگزین می گردد.این دیدگاه عمدتاً نسبت به تجهیزاتی همچون وسایل خانگی و در کشورهای جهان اول رایج است.
• تعمیر بعد از خرابی (BM: Breakdown maintenance): در این شیوه که پیش از پیدایش نگهداری پیشگیرانه رایج بوده است از تجهیز تا زمانی که به مرحله شکست و خرابی نرسیده  بهره برداری می شود و در موقع خرابی نسبت به تعمیر اقدام می گردد.
• نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه(preventive maintenace) :  نگهداری و تعمیر تجهیز پیش از وقوع خرابی با سرویس و روانکاری منظم و دوره ای و با انجام بازرسی های منظم که منجر به کشف عیب در مراحل اولیه و اقدام به تعمیر اصلاحی می گردد.
• نگهداری بر اساس وضعیت
•    (CM/CBM: Condition Base Monitoring) :  در این روش وضعیت تجهیز با اندازه گیری و نمودار کردن پارامترهای خاص و حیاتی تحت کنترل قرار می گیرد.ابزارهای بازرسی و آنالیزها در سطح بالاتری قرار دارند.

معمولاً در این روش از ارتعاش سنجی جهت کنترل تجهیزات دوّار و از آنالیز روغن در تجهیزات رفت و برگشتی خصوصاً دیزل ها استفاده می شود.

 

سیستم نگهداری و تعمیرات به مانند یک پزشک به معاینه تجهیزات پیش از وقوع خرابی می پردازد.شاید ارتعاش سنجی به نوعی همان نوار قلب و آنالیز روغن نیز به مانند آزمایش خون انسان عمل نماید.

پزشک با تشخیص بیماری و یا عیب در سیستم بدن داروی مناسب تجویز می کند اما تجویز سیستم نت جهت تجهیزات معیوبی که عیب آنها با استفاده از روشهای مذکور مشخص شده است چه می تواند باشد؟

آیا هر بیماری می بایست به اتاق عمل کشانده شود؟

پس آیا با کشف عیب در تجهیز می بایست نسبت به تعمیر یا تعویض قطعات پیش از از کارافتادگی اقدام کنیم؟ روشی که امروزه معمول است.

امروزه روشهای رفع عیب بدون نیاز به توقف بهره برداری  تجهیز، به مانند مصرف دارو در دوره درمان به مرور رایج می شوند.یکی از این روشها احیای مکانیکی

(Revitalization) است .

 

احیاگری مکانیکی با سرمت :

یکی از نتایج حاصل از بازرسی های CM  و خصوصاً آنالیز روغن وجود درصد بالای فلز در روغن آنالز شده و نشان از وجود خوردگی فلزی است که در سطوح درگیر رخ می دهد.

سرمت که ماده ای ترکیبی از سرامیک و فلز است طبق تکنولوژی نوینی که در چند کشور جهان به ثبت رسیده است ساخته شده که به محلهای خوردگی همراه روانکار (روغن یا گریس) تزریق می شود. درصورتی که محیط انرژی لازم یعنی دما و فشار مناسب را جهت واکنش ها داشته باشد ، سرمت باعث می شود ذرات فلز موجود در ماده روانکار به سطوح خورده شده بازگشته و به مرور زمان خوردگی ترمیم شده و علاوه برآن سطحی بسیار صیقلی حاصل شود.

در این روش نیازی به توقف تجهیز نبوده و تعمیر در حین کار و بهره برداری عادی تجهیز صورت می پذیرد.

 

 اصطلاح "Revitalization " از واژه لاتین (vita)  به معنی زندگی گرفته شده و به معنای احیای مجدد است.کشف پدیده احیاگری مبتنی بر فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی انحصاری است که تحت شرائط ویژه ای در ناحیه ی دارای اصطحکاک رخ می دهد.

سرمِت(cermet)  که ترکیبی از دو نام سرامیک (ceramic) و فلز (metal) است و حاوی یک نوع ماده اولیه و یک کاتالیزور است، انرژی اضافی حاصل از اصطکاک گرما و فشار را صرف تشکیل سطحی جدید بر روی قطعات می کند.فرآیند احیاگری به محض آنکه شکل هندسی قطعه(یا قطعات دستگاه) ترمیم شده و به شکل اولیه بازگردد، پایان می یابد.با انجام عملیات احیاگری قطعاتی که در تماس با یکدیگر هستند با هم کاملاً انطباق می  یابند.پس از احیاگری سطوح قطعات به مانند شیشه صیقلی می گردد.

ضخامت این لایه های بازسازی شده بر روی قطعات فرسوده پمپها چند میکرون، در مورد موتور خودروها تا دهها میکرون و بر روی چرخ دنده ها تا صدها میکرون می رسد.

این فرایند را به واقع می شود "تعمیر در حین کار" نامید.

ویژگی روش سرمت :

سختی لایه های سرمت بسیار زیاد بوده ، همچنین به شدت صیقلیست و در مقابل خوردگی شیمیایی بسیار مقاوم است.

میزان سختی میکروسکپی به 650-750 کیلوگرم بر میلیمتر مربع است.

زبری میکروسکپی اکثر سطوح قطعات فلزی نو بین 0.9 تا 2.1 در واحد Ra  است.در حالیکه سرمت سطحی صیقلی تر با زبری 0.6 ایجاد می کند.

یک سوال

مباحثي كه هنگام خريد تجهيزات و نصب پيش مي آيد :

از ديد سيستمي، يك واحد صنعتي(plant) مجموعه اي از دستگاه ها و تجهيزات(equipments) است كه با يك پروسه(process) مشخص جهت توليد(production) يك يا چند محصول(product) عمل مي نمايند.اين مجموعه مي تواند شامل تنوعي از تجهيزات يونيورسال(عمومي universal) و نيز تجهيزات خاص(special machines) آن صنعت باشد.

 اطلاعات زير، از الزاماتسيت كه صاحبان يك صنعت جهت شناخت و بهره برداري اصولي از آن بايد از همان ابتدا در اختيار داشته باشند :

1- فهرستي نظامند از كليه تجهيزات استقرار يافته به همراه کد.

* اين فهرست لزوماً بايد نظامند و منطبق بر يک سيستم باشد.

( دستگاه اصلي – سيستم يا مجموعه – تجهيز - قطعه)

مثلاُ : توربين- سيستم كنترل- گاورنر - (قطعات)

نقاله A ، سيستم محرک ، الکتروموتور- (پوسته - ايمپلر- بيرينگ و ...)

     2- تجهيزات بايد داراي كد منحصر به فرد باشند و بهتر است كه كد آنها بصورت tag    بر روي تجهيز نصب گردد.

از آن پس زبان مشترك جهت شناسايي نجهيزي خاص همان كد مي گردد.

     * براي اين منظور سيستم هاي كدينگ بين المللي مانند سيستم كدينگ KKS  آلمان و يا اِنل ايتاليا و TATA  هند وجود دارد. اين سيستم ها با عنوان Plant Numbering systms  معروفند که به اختصار PNS  خوانده می شوند.

يک نمونه از آن : Site,Area,Train,Unit,Line,Function,Equeipments(No)    

       Site: A Geographical Production Site.

Area : An Area Of A Site.

Train: An individual part of a processing cell needed to make one or more part of a bath.

Unit : An Logical Part of a Train.

Line : A single conveying , processing or chain whith in a unit.

Function : A single Equiepment Function.

Equipment(NO) : A Single process equipment unit whitin a line. 

 

3-هر تجهيز داراي شناسنامه باشد، كه در آن اطلاعات فني بصورت كلي، تجهيز و مدل جايگزين آن، آدرس، Email و مشخصات سازنده و محل تامين قطعات يدكي با ذكر محل و آدرس نمايندگي ها در آن درج شده باشد.

 کارت فنی تجهيز(شناسنامه) = Technical  specification card   که از اهميت بالايي برخوردار بوده و بايد به هر تجهيز و هر قطعه تعلق گيرد.

4- حال با در دست داشتن فهرستي از تجهيزات ، مدارك زير جهت آنها مي بايست در اختيار باشد :

الف – کتابچه های راهنمای دستگاه operation manual  و  دستورالعملهاي بهره برداري

(Operating specifications  مشخصات بهره برداری): كه در آن به نحوه بهره برداري صحيح و اصولی از هر دستگاه و هر تجهيز اشاره شده است.

ب- دستورالعملهاي نگهداري (Maintenance manual) : كه در آن نحوه نگهداري صحيح و اصولي دسنگاه، نحوه و پريود زماني سرويس، روانكاري و بازرسي هاي لازم يك تجهيز قابل استحصال است.

 ( Inespection & Servise work orders)

پ- دستورالعملهاي عيب يابي و تعمير Technical-service manual )  کتابچه دستورالعمل تعمير(  : كتابجه اي كه به عيوب احتمالي تجهيز اشاره دارد و به علائم هشدار دهنده كه هنگام وجود عيب در تجهيز بارز مي شوند را مشخص مي كند و نحوه رفع عيب را شرح مي دهد.( مثلاً فالت شماره 34 نشان دهنده وارد آمدن بار اضافه به تجهيز است ، راه حل =  تجهيز به الايمنت نياز دارد)  

چ – نقشه ها(نقشه های ازبيلت و خصوصاً نقشه هاي انفجاري تجهيزات)، كاتالوگها و مدارك فني ديگر با عنوان آرشيو فني. (plans-catalogs-drawings) نقشه های ايزومتريک خطوط لوله Isometric piping  ( که توسط مشاور و نصب کننده واحد صنعتی تهيه می گردد) ، نقشه تاسيسات زيرزمينی underground map   spare list, ليست قطعات يدکی و .....

5- ***فهرستي جامع از قطعات بكار رفته در تجهيزات با سيستم كدينگ خاص انبار داري و خريد(بازرگاني) (خصوصاً تبعيت از كدينگ قطعات بين المللي مانند سيستم كد بكار رفته در شركت شلShell، به اين منظور كه جهت خريد يك قطعه، با معرفي كد آن در سطح جهاني قطعه مورد نظر شناسايي شود و نياز به هيچ اطلاعات ديگري نباشد)

نكات :

-    درصورتي كه اطلاعات فوق بصورت كامل استحصال گردد مطمئن باشید نمونه آن را در کمتر صنعتی خواهید یافت و مهم آن است که از همان ابتداي كار اطلاعات نطامند و هدفمند جمع آوري و دسته بندي شوند.

-    لزوماً و تا حد امكان اطلاعات بصورت فايلهاي كامپيوتري و با فرمت هاي استاندارد تحويل گرفته شود(يا آنكه حتماً چند نسخه كامپيوتري هم همراه آن باشد)، زيرا هدف آتی مكانيزه كردن سيستم دسترسي به اطلاعات است و از دوباره كاري جلوگيري مي شود.(با پيدايش ديتاي كامپيوتري ، غير از اين معقول نيست) 

-    بهترين منبع براي استحصال اطلاعات PM تجهيزات كاتالوگهاي سازنده است.اطلاعات استخراج شده مي بايست به  يك نرم افزار مكانيزه Pm انتقال يابند.اين نرم افزار بايد تمام موارد فوق يعني سيستم كدينگ و سيستم طبقه بندي تجهيزات را پوشش دهد.

       -   موارد مورد نياز جهت آموزش و انتقال اطلاعات و تكنولوژي  بررسي شده و از فروشنده تجهيزات طلب شود.

 

 

 

پیش فرض :  صنعتی را در نظر بگبرید که فاقد سیستم نگهداری و تعمیرات است.

سوال : در صورتی که شما سرپرستی واحد نت آن سازمان را عهده دار شوید از کجا شروع می کنید؟

در پست های آینده سعی خواهیم نمود به این سوال پاسخ دهیم.