مهندسي نگهداري و تعميرات Maintenance With Me |
این مساله انکار ناپذیر است که قسمت عمده ای از توانایی و عملکرد یک مدیر متکی بر شخصیت و توانایی های فردی اوست تا مراتب و درجات سازمانی او، مدیران موفق معمولا در زندگی شخصی خود نیز انسانهای موفقی هستند و توان مدیریت خود را ابتدا در عرصه زندگی به اثبات رسانده اند. الگوهای ایجاد روابط، رفتار خلاقانه، قدرت کنترل بحران و بهره گیری از منابع، زمان و شرائط جهت بهره مندی و رشد از جمله موارد مشترکی هستند که مدیران در هر دو عرصه زندگی و کار به یک نحو با آنها برخورد می کنند. از این رو فردی که زندگی شخصی ناموفقی دارد، همواره خرج و دخلش با هم نمی خواند، از ایجاد روابط مثبت و موثر با فرزندان و اعضا خانواده اش عاجز بوده، در عرصه اقتصادی موفقیتی کسب ننموده و .... نخواهد توانست مدیری موفق و شایسته باشد و انتخاب او به عنوان مدیر تکرار همان شرائط را این بار در محل کار پدید خواهد آورد.
از سوی دیگر مساله ارزشها به میان می آید که خلط موضوع در این باب در کشور ما بسیار رایج است، صداقت و راستگویی و درست کرداری در عمل از جمله ارزشهای متعالی است که در یک جامعه سالم به یک فرد امتیاز می بخشد ولی ظاهر سازی ارزش نیست، محروم سازی خود و خانواده از امکانات زندگی ارزش نیست.
چند سال پیش دولت ترکیه فردی را به سمت وزیر بازرگانی خود انتخاب نمود که او موفق ترین تاجر و بازرگان کشورشان بود، استدلال آن بود که از توانایی ها و مهارت های فردی که چنین موفقیت هایی در عرصه تجارت شخصی کسب نموده باید در جایگاه خود بهره برد، دولت جدید آمریکا نیز مدیران شرکتهای موفق را به دولت خود دعوت نموده است. استدلال کاملا روشن است، موفقیت در عرصه های شخصی تضمین کننده توانایی های فرد در عرصه های دیگر است. آیا تصور می کنید که آن بازرگان موفق ترک، خانه مجلل و امکانات مفصل زندگی نداشته است؟ از بهترین اتومبیلها استفاده نمی کرده و آیا در جامعه ای دیگر همین دو مورد برای نفی فرد و ضد ارزش دانستن او کافی نبود؟
توجه داشته باشید که موفقیت در عرصه اقتصادی لزوماً از راه خطا و نادرست آن صورت نمی گیرد، خصوصاً در جامعه ای سالم و قانونمند مسیر موفقیت برای افراد خلاق و توانمند هموار است.
اگر ملاک سنجش افراد به درستی تعیین شود و فضا برای ورود افراد توانمند و شایسته به عرصه مدیریت محیا شود، نتیجه چیز دیگری خواهد بود.


۱- سطح میکروسکپی فلز روانکاری شده با روانکار خوب
۲- سطح میکروسکپی فلز روانکاری شده با روانکار معمولی
اهمیت کیفیت روانکارها
جناب مهندس برزگر، چندی پیش در وبلاگ نگهداری و تعمیرات بر پایه تجارت به معرفی شرکت های داخلی تولید کننده انواع روانکارها پرداختند، در بحث نگهداری و تعمیرات آنچه مسلم است و اهمیتی فوق العاده دارد، بحث روانکاری است. در اصل روانکاری یکی از ارکان اصلی نگهداری و تعمیرات محسوب می گردد و در همین راستا نوع و کیفیت روانکارها خود عاملی تعیین کننده است. جناب مهندس برزگر در پاسخ سوالی در این خصوص اینگونه بیان نموده اند :
"در فرایند تولید لامپ فلورسنت از پمپهایی جهت تخلیه هوای داخل لامپ و تزریق گاز استفاده میگردد سال گذشته برای بهبود کیفیت از پمپهای جدید استفاده نمودیم و علیرغم توصیه شرکت سازنده مبنی بر استفاده از روغن خارجی با مارک مشخص از معادل ایرانی آن استفاده گردید. تناوب تعویض روغن تولید شده توسط یکی از شرکتهای داخلی به بیش از 100 ساعت نرسید این درحالی بود که تناوب تعویض روغن پیشنهادی سازنده بیش از 2400 ساعت بود همچنین روغن داخلی موجب خورندگی کاسه نمد میگردید و آمار تعمیرات پمپها بشدت افزایش یافته بود به هرحال با تهیه گزارش توجیهی ، مدیریت برای خرید روغن خارجی توصیه شده توسط سازنده مجاب شد و در ال حاضر وضعیت بسیار مناسب است..."
روانکارها عمدتا با مشخصات خاصی عرضه می شوند که این مشخصات تعیین کننده کاربرد و کیفیت آنها می باشند ولی آنگونه که پیداست عوامل تاثیر گذار بر نوع روانکار و ترکیب و فرمول بکارگرفته شده در هنگام تولید بیش از آن است که باعث کارایی و عملکرد متفاوت آنها می گردد.
دیروز جلسه ای با گروه فنی نمایندگی یک شرکت تولید کننده روانکارها که می توان گفت یکی از معتبرترین تولید کنندگان در این زمینه است داشتیم، برای مقایسه یکی از روغن های مصرفیمان که برای یک گیربکس استفاده می شد را انتخاب نمودیم و آن را در ظرفی قرار دادیم و آنها نیز روغن معادل تولید شده توسط شرکت خودشان را درون ظرفی دیگر قرار دادند و بعد آزمایش فیزیکی توسط یک هم زن دستی انجام شد. نتیجه بسیار جالب و مشخص کننده تفاوتها بود:
- در نمونه اول، پس از هم زدن روغن توسط هم زن دستی، حبابهای بسیاری از هوا درون روغن پدید آمد، که این حبابها به مرور باعث سایش گیربکس و نیز پدیده اکسیداسیون خواهند شد. این در حالی بود که با هم زدن نمونه دوم به هیچ وجه حباب هوا درون روغن مشاهده نشد.
- با هم زدن نمونه اول، روغن تنها قسمت های پایینی هم زن را که درون روغن بود شامل شد و قسمت های بالایی هم زن بدون تماس با روغن باقی ماند ولی در نمونه دوم به محض شروع هم زدن، روغن به سرعت از سر تا سر هم زن بالا رفت و تمام سطح آن را پوشش داد.
- در نمونه اول، پس از توقف عملیات هم زدن، روغن به تدریج از بدنه هم زن رها شد و به سمت ظرف سرازیر شد و پس از پاکسازی مختصر بدنه هم زن، اثری از روغن بر بدنه آن نماند ولی در نمونه دوم روغن با حالت چسبندگی بر روی سطح هم زن باقی ماند و حتی پس از سه بار تمیزکاری مختصر هم زن باز هم با لمس بدنه، روغن با حالت چسبندگی میان انگشتان دست و بدنه هم زن پدیدار می شد.
نکته قابل ملاحظه آن است که روغن نمونه اول هم تولید یکی از معروفترین شرکتهای نفتی تولید کننده انواع روانکارها بود که از لحاط کیفیت از بسیاری از دیگر تولیدات بهتر بوده است.
همانگونه که ملاحظه نمودید، این تنها تفاوتهای فیزیکی و قابل مشاهده میان روانکارهایی بود که از لحاظ فنی معادل محسوب می شوند ولی تولید کنندگان متفاوتی دارند.
با وجود آرزویی که برای تعالی و پیشرفت تولید کنندگان داخلی دارم، متاسفانه این حقیقت وجود دارد که تولیدات داخلی به دلیل عدم رقابتی بودن بازارهای داخلی و نیز وابستگی های دولتی شرکتهای تولید کننده، از کیفیت مطلوب برخوردار نبوده و خسارتی که در پی کیفیت روانکارها به ماشین آلات وارد می گردد، خسارتی عمده و سنگین است و گاهی عامل اصلی خرابی ها و شکست های ماشین آلات می باشد. به روانکاری و نوع روانکار مصرفی توجه ای ويژه داشته باشید و در بحث هزینه ها به مساله آنگونه بنگرید که با هزینه نمودن برای روانکار خوب، از هزینه های شکست و خرابی ماشین آلات کاسته، راندمان و کارایی ماشین آلات را افزایش داده، توقفات تولید را کاهش داده و با افزایش دوره های روانکاری از حجم فعالیتهای نگهداری و تعمیرات با رویکردی مثبت می کاهید.
رضا تجویدی
فروردین 1388

میزان سفارش بهینه در هر بار سفارش دهی
آیا تا به حال برایتان پیش آمده است که به این مساله توجه نمایید که میزان سفارشی که می خواهید برای انبار بدهید، در چه صورتی در بهینه ترین حالت خود قرار خواهد داشت؟ چه از لحاظ اقتصادی و چه از لحاظ میزان موجودی مورد نیاز در انبار!
اگر پارامتر D میزان تقاضا یا نرخ تقاضا در واحد زمان، A هزینه هر بار سفارش دهی، H هزینه نگهداری هر واحد کالا در واحد زمان باشد، آنگاه Q معرف میزان سفارش در نقطه بهینه خواهد بود که از رابطه زیر قابل محاسبه است:
Q= √(2DA/H) به عبارتی میزان بهینه ی سفارش، رادیکالی از دو برابر حاصل ضرب نرخ تقاضا در هزینه سفارش تقسیم بر هزینه نگهداری کالا می باشد.
برای مثال کالایی را در نظر می گیریم که نرخ تقاضای سالانه آن 8000 واحد و هزینه خرید هر واحد از این کالا 10 دلار و هزینه هر بار سفارش دهی 20 دلار است، اگر نرخ هزینه نگهداری سالانه این کالا 20% باشد، میزان سفارش بهینه در هر بار سفارش دهی برابر خواهد شد با :
Q= √((2*8000*20)/(0.2*10)) = 400 یعنی 400 عدد در هر بار سفارش
توجه داشته باشید که هرینه نگهداری هر واحد کالا در واحد زمان از ضرب هزینه خرید هر واحد کالا در نرخ هزینه نگهداری آن حاصل شده است.
"این سفارش بهینه بیان کننده آن است که علاوه بر تامین کالا به میزان کافی برای تامین تقاضای موجود، هزینه های سفارش دهی و نگهداری کالا را نیز به حداقل می رسانیم."
زمان سیکل هر بار سفارش دهی (T)نیز به راحتی از رابطه زیر قابل محاسبه است:
T = Q/D
برای مثال فوق، زمان هر سیکل سفارش دهی برابر خواهد بود با :
T=400/8000= 0. 05 year به عبارتی هر 18 روز یکبار باید سفارش مجدد داد. (با توجه به میزان تقاضای 8000 واحد در سال)
هزينه های یک سيستم کنترل موجودی
1- هزینه های نگهداری
شامل :
- حمل و نقل بین انبارها
- آب ،برق و تلفن
- بیمه و مالیات
- اجاره محل
- پرسنل انبار
- ضایعات
- هرينه فرصت از دست رفته (رکود سرمایه)
2- هزینه های آماده سازی، تدارک و یا سفارش
شامل:
- هزینه ترخیص و گمرک
- بیمه
- پرسنل تدارکات
- ثبت یا سفارش، پست، تلفن و ...
- استعلام خرید یا قیمت
- هزینه های بازرسی
3- هزینه ساخت و خرید
4- هزینه کمبود یا عدم تامین تقاضا
شامل:
- هزینه سود از دست رفته
- هزینه کسر اعتبار
5- هزینه کنترلی موجودی مانند هرینه پردازش اطلاعات انبار
منبع: کتاب مهندسی صنایع، دکتر علی حاج شیر محمدی، دکتر محمد سعید صباغ
معرفی کتاب نگهدای و تعمیرات برای سود آوری
ویرایش سوم از کتاب روانکاری برای صنعت نوشته "کند بنیستر" به زبان لاتین در بازار کتاب وجود دارد. از اینکه آیا ترجمه ای از این کتاب به زبان فارسی وجود دارد یا خیر اطلاعی ندارم ولی با توجه به نزدیکی زمان نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، شاید از آن طریق قابل تهیه باشد. به هر جهت علاقه مندان در صورتی که امکان تهیه کتاب از سایت آمازون را دارند می توانند از این لینک استفاده نمایند.
سرفصل های کتاب به شرح زیر است:
- نگهداری و تعمیرات برای سود آوری
- نظریه های روانکاری
- روغن ها و گریس ها
- چه مقدار و چه زمان؟
- انتخاب یک سیستم انتقال مناسب برای روانکاری
- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه و پیشگویانه
- سلامتی، ایمنی، ذخیره سازی و دسترسی
- فیلترها
مقدمه کتاب:
نگهداری و تعمیرات برا ی سود آوری
نگهداری و تعمیرات تجارتی بزرگ است. در سال 1979 میلادی برآورد شد که بیش از 200 بیلیون دلار آمریکا برای نگهداری و تعمیرات در آمریکای شمالی هزینه شده است.ولی متحیرکننده تر ان است که بدانید تقریبا یک سوم این هزینه ها می توانست غیر ضروری باشد. از سال 1979 تا کنون سالانه هزینه های نگهداری و تعمیرات بین 10 تا 15 درصد افزایش یافته است.در سال 1990 در همان منطقه، هزینه های نگهداری و تعمیرات به بیش از نیم تریلیون دلار رسید که پیش بینی می شود که حدود 200 بیلیون دلار می توانست غیر ضروری باشد.
نگهداری و تعمیرات یکی از معدود سرفصلهای مخارج در شرکتها می باشد که هنوز می تواند بطور موثری بهبود یابد. یک شرکت اخیرا عنوان نموده است که " هزینه های نگهداری و تعمیرات از تنها هزینه هاي عمده و مهم محسوب می شود که کاملا قابل کنترل است"
هزینه های نگهداری و تعمیرات زمانی که لجام گسیخته گردد بسیار متغییر است.برای آنکه این هزینه های متغییر و اجام گسیخته به هزینه هایی ثابت و تحت کنترل تبدیل شوند به یک ساختار نیاز است.معنی این ساختار چیزی برابر با شکل دهی و بکارگیری یک برنامه موثر نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه(PM) است.
PM بطور عمومی برای بیان Preventive Maintenance، Predictive Maintenance، Proactive Maintenance، Planned Maintenance یا Productive Maintenance بکار می رود و هر کدام را که بکار بگیرید مبحث روانکاری در آن از مهمترین مبحثها خواهد بود. امروزه بر اساس ابتکاری جهت افزایش سود دهی از PM با بیان دیگری استفاده می شود:
معنی جدید PM
PM = Profit Maintenance

در این نظریه اگر تقاضای هرینه برای نگهداری و تعمیرات برابر باشد با "$ $ $" با استفاده از PM این هزینه تبدیل خواهد شد به "$" یعنی یک سوم آنچه تقاضا شده است.
برنامه ریزی نگهداری و تعمیرات از منظر تولید
1- حداقل نمودن خرابی تجهیزاتی و تاثیر آن بر تولید
2- حداقل نمودن طلاقی فعالیتهای سرویس و نگهداری برنامه ریزی شده با برنامه تولید
3- حداکثر نمودن انطباق برنامه های سرویس و نگهداری ماشین آلات با زمان های وقفه تولید
4- اطمینان حاصل نمودن از آنکه برنامه نگهداری و تعمیرات، اولویت های سازمان تولید را مورد توجه داشته است.
مرجع:
Maintenance Talk
Provided by Rick Smith
روانکاری
تا کنون مقالات بسیاری درباره ارزش و ضرورت مستند سازی رویه های روانکاری و دیگر فعالیتهای نگهداری و تعمیرات نوشته شده، که بسیار موثر بوده است.اگر چه من تصور می کنم که تهيه رويه ها و تصميم سازی درباره چگونگی رويه ها نيز خود به همان اندازه از درجه اهميت برخوردار است.این مساله یکی از مهمترین مراحل در توسعه کلاس جهانی برنامه روانکاری می باشد.
شاید شما موظف به اجرای یک برنامه روانکاری از پیش تهیه باشید و یا خود در حال تهیه یک برنامه روانکاری جدید هستید که اولین مرحله آن تعیین رویه هاست. در این مرحله نسبت به مسائل پیش رو تصمیمات متفاوتی می توان گرفت مانند تعيين دوره های زمانی روانکاری، اینکه کدام یک از ماشین ها باید در برنامه آنالیز روغن لحاظ شوند و نیز تعین نوع روانکارها.
پیشنهاد می کنم یکبار دیگر بطور ويژه مستندات روانکاری تهیه شده را مرور کنید که چگونه به مشخصات و رویه ها رسیده اید،چگونه دوره های روانکاری را تعیین نموده اید؟ چگونه تشخیص داده اید که مثلا کدام فیلتر برای یک سیستم هیدرولیک مناسب است؟ توجه داشته باشید که این تصمیمات نباید مستبدانه و تغییر ناپذیر باشند ولی باید بهترین تصمیمات از میان گزینه ها بوده باشند.
برای شروع کار،اولین مرحله آدرس دهی به عناصری است که می خواهیم برای انها برنامه تهیه کنیم.مرحله بعدی تشخیص آن است که کدام روشها و مشخصات برای هر عنصر مناسب است و سرانجام انتخاب بهترین روش و مشخصات برای عناصر و مستند سازی آنهاست.
یک مشکل عمومی که در روانکاری وجود دارد به بیرینگ الکتروموتورها باز می گردد.برای این منظور روشهای بسیاری برای تعیین زمان روانکاری و مقدار گریس مصرفی وجود دارد. در برخی روشها توصیه بر آن است که دفعات روانکاری بالا و مقدار مصرف روانکار در هربار کم باشد و برخی توصیه ها بر آن مبنا هستند که با دفعات کمتر روانکاری از مقدار بیشتر روانکار استفاده نماییم، ولی کدامیک بهترین است؟ مساله مهم در اینجا آن است که شما بر مبنای روشها و مشخصات به یک تصمیم معتبر و محکم برسید و آن تصمیم را در عنصر مورد نظر اعمال نمایید. این به ان معنا نیست که بعدها شما نمی توانید نسبت به تصمیم گرفته شده تجدید نظر نمایید و در واقع بررسی مجدد نيز قسمتی از مستند سازی رویه ها خواهد بود.
البته روشن است که یک فرمول ثابت که آن را به توان در همه جا و برای همه موارد بکار برد وجود ندارد. اگر رویه ای در یک صنعت مناسب و موثر بود دلیل آن نیست که همین وضعیت در صنعت دیگر هم پیش آید. برای آنکه بتوانید بهترین برنامه ممکن را در صنعت خود داشته باشید از آنجا شروع کنید که کدام جنبه ی برنامه برای شما از اهمیت بیشتری برخوردار است.مشخص نمایید که کدام قسمت از کار را می خواهید توسعه دهید، یک استراتژی کاملا پویا ایجاد نمایید بگونه ای که قابلیت آن را داشته باشد که بدون اتکا به آنکه چه کسی آن را مدیریت می کند موثر و عملیاتی باشد.
منبع:
Jarrod Potteiger, Noria Corporation, "Engineering Lubrication Excellence". Machinery Lubrication Magazine. January 2009
چند توصیه برای روانکاری:
اگر در واحد نگهداری و تعمیرات مشغول بکار هستید حتما مساله روانکاری از جمله موارد مهم برنامه کاری شماست، در اینجا به چند نکته مهم در این رابطه اشاره می کنم:
بطور معمول نفراتی از گروه مکانیک کارخانه فعالیتهای روانکاری تجهیزات را انجام می دهند، تجربه نشان می دهد که حجم بالای فعالیتهای واحد مکانیک در کارخانه بر برنامه های روانکاری پیش بینی شده اثر می گذارد و سرپرستان واحدهای مکانیک با تخصیص نفرات روانکاری به فعالیتهای تعمیراتی و یا نفرات کمک تعمیراتی، مانع انجام وظایف اصلی روانکاری در زمان خود و با کیفیت مناسب می شوند. با توجه به اهمیت بالای مساله روانکاری تجهیزات در کارخانه،بهترین وضعیت برای برنامه های روانکاری زمانی پدید می آید که گروه روانکاری مستقل و تحت نظر مستقیم واحد نگهداری و تعمیرات باشد.
با تهیه کارت روانکاری تجهیزات و تحت نظر گرفتن دائمی ساعت کارکرد و دوره های زمانی روانکاری، به فعالیتهای روانکاری بطور ويژه رسیدگی نمایید، با توجه به وفور مشکلات سیستم های هیدرولیک و نیز نشتی های قابل ملاحظه روغن در کارخانه، گزارشات به موقع بازرسی را مد نظر داشته باشید.
با توجه به موقعیت و دسترسی تجهیزات برای روانکاری رعایت نکات ایمنی در حین روانکاری بسیار اهمیت دارد، حتما به دستورالعملهای ایمنی تجهیزات پیش از روانکاری توجه کنید و وضعیت روشن و یا خاموش بودن ماشین در حین عملیات روانکاری را در دستورالعملهای اجرایی قید نمایید.
|
|
POWERED BY REZA TAJVIDI |
|